De rekeningen worden geblokkeerd

Wanneer iemand overlijdt, is de bank verplicht om tijdelijk de rekeningen en kluizen van zowel de overledene als de huwelijkspartner blokkeren. Rekeningen en kluizen die enkel op naam van de wettelijk samenwonende langstlevende partner staan, worden niet geblokkeerd.

De gevolgen voor geblokkeerde rekeningen zijn:

 

  1. Je kunt geen geld meer opnemen van de geblokkeerde rekeningen. Stortingen op of overschrijvingen naar geblokkeerde rekeningen blijven mogelijk. Betalingen ingevoerd vóór het overlijden met uitvoering op een latere datum worden ook nog uitgevoerd.
  2. De betaalkaarten op naam van de overledene worden geschrapt. Die op naam van de langstlevende partner blijven bruikbaar. Met de kaarten die verbonden zijn aan een geblokkeerde rekening kun je alleen de rekening raadplegen.
  3. Voor kredietkaarten met flexibele terugbetaling waarbij het contract op naam van beide partners staat, wordt het volledige dossier definitief geschrapt. Dit betekent dat je zowel de kaarten op naam van de overledene als op naam van de langstlevende partner niet meer kunt gebruiken. Na vrijgave van de rekeningen kan de langstlevende partner een nieuwe kredietkaart mt flexibele terugbetaling aanvragen. Staat het kredietcontract enkel op naam van de langstlevende partner en is de kaart gekoppeld aan een niet-geblokkeerde rekening, dan blijft ze verder lopen.
  4. Bij andere kredietkaarten worden de kaarten op naam van de overledene geschrapt. Die op naam van de langstlevende partner blijven bestaan. Als deze kaarten verbonden zijn aan een geblokkeerde rekening, kun je er tijdelijk geen verrichtingen mee doen.
  5. Domiciliëringen gekoppeld aan geblokkeerde rekeningen van de overledene worden geschrapt. De bank brengt de schuldeiser hiervan op de hoogte. Zo kan die de betaling aanbieden via een ander kanaal, bijv. via een factuur.
  6. Volmachten op de geblokkeerde rekeningen van de overledene worden geschrapt. Volmachten die al waren toegekend aan de huwelijkspartner en de kinderen, blijven bestaan, maar worden beperkt tot het raadplegen van de rekeningen. Heb je als huwelijkspartner of kind nog geen volmacht of werd die onterecht geschrapt, dan kan de bank een informatieve volmacht toekennen als je hierom vraagt. Volmachten op de geblokkeerde kluizen vervallen.
  7. Abonnementen voor internetbankieren op naam van de overledene worden geschrapt. Als langstlevende partner kun je in internettoepassingen de rekeningen alleen nog raadplegen.

Je krijgt een bedrag ter beschikking op een niet-geblokkeerde rekening

Als langstlevende echtgenoot of wettelijk samenwonende partner kun je op een niet-geblokkeerde rekening een beperkt bedrag uit de tegoeden ontvangen. Daarmee kun je de boodschappen blijven doen en de betalingen blijven uitvoeren.
Dat bedrag mag niet hoger zijn dan de helft van alle gelden die op de geblokkeerde zicht- en spaarrekeningen staan, met een maximum van 5.000 euro. Dat geldt als wettelijk maximumbedrag voor alle banken samen.
Het bedrag wordt meestal ter beschikking gesteld op de rekening waaraan je bankkaart is gekoppeld, waarop je loon of pensioen wordt gestort en van waaruit de meeste automatische betalingen gebeuren. Bij de melding van het overlijden kun je zelf aangeven welke rekening je als leefgeldrekening verkiest. Dat mag de gemeenschappelijke rekening zijn. Op die manier kun je je bankkaart en in bepaalde gevallen je kredietkaart blijven gebruiken.

Bepaalde facturen kun je nog betalen vanuit geblokkeerde rekeningen

Bepaalde facturen kun je betalen van de geblokkeerde rekeningen, als de betalingen wettelijk toegelaten zijn en als er voldoende geld op staat. Ook bepaalde betalingen met een domiciliëring of doorlopende opdracht gekoppeld aan een geblokkeerde persoonlijke rekening van de langstlevende partner, kunnen doorgaan. Het gaat over facturen en betalingen met betrekking tot

  • De ziekte- en verzorgingskosten van de overledene
  • De huur van de woning of het woonzorgcentrum waar de overledene verbleef
  • De facturen met betrekking tot water, elektriciteit, gas en stookolie als die betrekking hebben op de laatste woonplaats van de overledene
  • De volledige factuur van de uitvaartondernemer
  • De afzonderlijke uitvaartkosten als die betrekking hebben op bloemen, decoratie van het sterfhuis, kosten van lijkverzorging, doodsgewaad, kosten van rouwkapel, kisting, transportkosten kist, uitvaartdienst, honorarium voorganger, druk- en verzendkosten van de overlijdensberichten, kosten van begrafenis en verassing, rouwmaaltijd, concessie. Niet de grafzerk en ornamenten die op de grafzerk worden aangebracht.
  • De brandverzekering van de overledene of de huwelijks- of wettelijk samenwonende partner van de overledene
  • Fiscale en sociale schulden van de overledene

Het is de bank die beoordeelt of een betaling aan deze voorwaarden voldoet.

Vrijgave van de rekeningen

De bank mag de rekeningen maar vrijgeven

  • Na ontvangst van een akte of attest van erfopvolging, waaruit blijkt wie de erfgenamen van de overledene zijn en of er al dan niet fiscale en/of sociale schulden zijn. Let op! Het gaat niet alleen om de fiscale en sociale schulden van de overledene, maar ook die van de erfgenamen.
  • Nadat zij van de erfgenamen of de notaris instructies heeft gekregen over de manier waarop de tegoeden verdeeld mogen worden.
  • Nadat eventuele andere verplichte formaliteiten vervuld zijn (bvb. wanneer er erfgenamen in het buitenland wonen).

Bij een nalatenschap met internationale elementen (bvb. overledene woonde in België, maar had een tweede verblijf in het buitenland) kan de notaris ook een Europese erfrechtverklaring afleveren. Dit document duidt eveneens aan wie de erfgenamen zijn en biedt als belangrijk voordeel dat je het kunt gebruiken voor de regeling van de volledige nalatenschap, zowel voor de deblokkering van de bankrekeningen in België als voor de regeling van de onroerende goederen in het buitenland. Hierover vraag je best advies aan je notaris.

Na ontvangst van het attest of de akte van erfopvolging, mag de bank ook de kluizen openen en de inventaris van de inhoud opmaken. Dat gebeurt in aanwezigheid van de langstlevende huwelijkspartner en alle erfgenamen. Ook de fiscale administratie moet worden uitgenodigd, maar die zal zelden ook echt aanwezig zijn. Na de inventarisatie en de schriftelijke toestemming van alle erfgenamen wordt de inhoud van de kluis vrijgegeven, op voorwaarde dat er geen fiscale of sociale schulden zijn. Wanneer er erfgenamen buiten de EER2 (de EU, Ijsland, Liechtenstein en Noorwegen) wonen of wanneer er handelingsonbekwame erfgenamen zijn, zijn er bijkomende formaliteiten vereist. Vraag hierover meer informatie bij de bank.